De Refter
Utrecht
2024
Schoolproject in opdracht van het Centraal Museum Utrecht
In samenwerking met: Juna van Dijk, Noa Boer
Voor het Centraal Museum in Utrecht ontwierp ik in samenwerking met twee medestudenten een nieuwe inrichting voor de entreezone van het museum. Het ontwerp transformeert deze historische ruimte tot een uitnodigende plek waar bezoekers worden ontvangen en voorbereid op hun museumbezoek. Door een combinatie van ontmoeting, informatie en beleving vormt de refter een duidelijke overgang tussen de entree en de tentoonstellingsruimtes.
Samen hebben we onderzoek gedaan naar de geschiedenis van het gebouw, de bezoekersstromen en de huidige functie van de ruimte. Daarnaast hebben we gekeken naar de identiteit van het museum en de manier waarop bezoekers worden ontvangen. Op basis van deze inzichten hebben we gezamenlijk een ontwerpvisie ontwikkeld en de ruimte opnieuw vormgegeven. Binnen het ontwerpproces heb ik me vooral gericht op het ontwerp van de ruimtelijke installatie die centraal in de ruimte staat.
De desbetreffende ruimte wordt de refter genoemd, omdat dit oorspronkelijk diende als eetzaal van het voormalige klooster waarin het museum is gevestigd. De geschiedenis en architectuur van het klooster vormden een belangrijke inspiratiebron voor het ontwerp.
Om de ruimte optimaal te benutten, is er gekozen voor een flexibele zitzone bij binnenkomst. Dit kan worden ingezet voor groepsbijeenkomsten, lezingen en als wachtruimte. Centraal in de ruimte staat een ronde installatie, waarvan de vorm is geïnspireerd op de ritmiek en beslotenheid die kenmerkend zijn voor kloosterarchitectuur. Binnen deze installatie wordt een introductievideo over de tentoonstelling geprojecteerd op transparante gordijnen. Hierdoor ontstaat een intieme ruimte die bezoekers onderdompelt in het verhaal van de tentoonstelling die op dat moment in het museum te zien is. Zo vormt het ontwerp een eigentijdse interpretatie van de historische functie en sfeer van de refter.
De keuze voor een meer afgesloten vorm zorgt voor een sterke focus op de introductie en beperkt de afleiding van bezoekers die de ruimte binnenkomen of verlaten. De ronde vorm versterkt het gevoel van geborgenheid en verwijst subtiel naar de historische context van het gebouw. De toepassing van de karakteristieke gele kleur van het Centraal Museum geeft de ruimte een herkenbare identiteit en creëert een warme, uitnodigende en speelse sfeer. Hierdoor ontstaat een entreegebied dat zowel functioneel als betekenisvol is en bezoekers op een natuurlijke manier voorbereidt op hun museumervaring.
